«Զաքարի բերդ» ամրոցը հավանաբար կառուցվել է ուշ անտիկ – վաղ միջնադարյան շրջանում՝ III-V դդ.։ Կառուցել են Արշակունի թագավորները, որպես արքունի խոշոր զորակայան և Արարատյան դաշտը հյուսիսային նախալեռնային գոտուց պաշտպանող ամրաշինական համակարգի օղակներից մեկը։
«Արմավիր» ամրոցը կառուցել է Վանի թագավոր Արգիշտի I-ը՝ Ք.ա. 776 թ.։ Ք․ա․ VI դ․ սկզբին Ուրարտուի կործանումից հետո ամրոցը շարունակել է մնալ որպես պաշտապունքային կենտրոն և անառիկ հենակետ։
«Ցուրաբերդ»-ը IX դ. վերջ-X դ. ամրոց է: Միջնադարյան գրավոր սկզբնաղբյուրներում «Ցուրաբերդ» ամրոցը հայտնի է նաև «Ցուրաքար» և «Ցուր» անուննեով: Սյունիքի անառիկ ամրոցներից մեկն է։
Խնձորեսկ գյուղի վերաբերյալ հնագույն հիշատակությունը պահպանվել է XIII դ․ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի «Սյունիքի պատմություն» աշխատությունում, իսկ ամրոցը որոշակիորեն նկարագրել է Աբրահամ Գ Կրետացի կաթողիկոսը, որը 1735 թ. Մուղանից Նախիջևան գնալիս անցել է Խնձորեսկով։ Ամրոցի կառուցման թվականը հայտնի չէ։
