• 19

Գիտաժողով նվիրված հայկական լեռնաշխարհի պատմամշակութային ժառանգությանը

Նախաձեռնությունը ԿԳՄՍ նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ին էր՝ նվիրված  ծառայության գործունեության 35 ամյակին։ Կարևորելով միջազագային գիտաժողովի  անցկացման դերը՝ բացման խոսքով հանդես  է եկել «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Արմեն Հովհաննիսյանը։Արմեն Հովհաննիսյան «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենԱյս գիտաժողովի անցկացումը հատկապես կարևոր է հիմա, երբ մեր տարածաշրջանն ու աշխարհը 21-րդ դարի «փոթորիկների» մեջ են։ Այսօր ուղղակի հրամայական է ոչ միայն պատմամշակութային ժառանգությունը պահպանելը, այլև մեր ունեցածը  համայն աշխարհին գրագետ ներկայացնելը։Գիտաժողովը հագեցած էր, ներկայացված թեմաները՝ բազմազան հայկական լեռնաշխարհի հնագիտությունից, վաղ միջնադարյան պատմություն, ազգագրությունից մինչև հայկական  ճարտարապետություն, բանահյուսություն, վիմագրություն ու թանգարանագիտություն։Միջազգային գիտաժողովն անցկացվում էր  առանձնացված սրահներում՝ առաջին սրահում հնագիտություն, երկրորդ սրահում՝ հուշարձանապահպանություն, ազգագրություն, թանգարանագիտություն։Գիտաժողովին մասնակցել ենԵղիշե Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանըԵրևանի պետական համալսարանըԷջմիածնի պատմազգագրական թանգարանըՀայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետության Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտը Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն, Հայաստանի պատմության թանգարանը Խաչատուր Աբովյանի անվ. Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը «Մատենադարան», Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտըՊատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայությունըՊատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոնըՎարշավայի համալսարանի հնագիտության ֆակուլտետը։«Մեծամոր» հնավայրի տարածքում իրականացված պեղումների արդյունքները ներկայացրել է պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյանը։ Հնագիտական աշխատանքներն իրականացվել է «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի և Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի միջազգային արշավախումբը՝  (համաղեկավարներ՝ պ.գ.դ, պրոֆեսոր Ա. Փիլիպոսյան, պրոֆեսոր-դոկտոր Ք. Յակուբիակ)։«Արցախի մշակութային ժառանգությանն ուղղված  քաղաքականության առաջնահերթ խնդիրներն արդի փուլում» զեկույցով հանդես է եկել պատմաբան, հնագետ Համլետ Պետրոսյանը։Զեկույցում ներկայացվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից Արցախի ամբողջ երկայնքով ռազմական գործողությունների արդյունքում Արցախի ամբողջական բռնազավթումից հետո մշակութային ժառանգության պահպանության  հնարավոր  մեխանիզմներն ու հանրայնացման ուղիները։

Նախաձեռնությունը ԿԳՄՍ նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ին էր՝ նվիրված  ծառայության գործունեության 35 ամյակին։ Կարևորելով միջազագային գիտաժողովի  անցկացման դերը՝ բացման խոսքով հանդես  է եկել «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Արմեն Հովհաննիսյանը։

Արմեն Հովհաննիսյան «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն

Այս գիտաժողովի անցկացումը հատկապես կարևոր է հիմա, երբ մեր տարածաշրջանն ու աշխարհը 21-րդ դարի «փոթորիկների» մեջ են։ Այսօր ուղղակի հրամայական է ոչ միայն պատմամշակութային ժառանգությունը պահպանելը, այլև մեր ունեցածը  համայն աշխարհին գրագետ ներկայացնելը։

Գիտաժողովը հագեցած էր, ներկայացված թեմաները՝ բազմազան հայկական լեռնաշխարհի հնագիտությունից, վաղ միջնադարյան պատմություն, ազգագրությունից մինչև հայկական  ճարտարապետություն, բանահյուսություն, վիմագրություն ու թանգարանագիտություն։

Միջազգային գիտաժողովն անցկացվում էր  առանձնացված սրահներում՝ առաջին սրահում հնագիտություն, երկրորդ սրահում՝ հուշարձանապահպանություն, ազգագրություն, թանգարանագիտություն։

Գիտաժողովին մասնակցել են

• Եղիշե Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանը
• Երևանի պետական համալսարանը
• Էջմիածնի պատմազգագրական թանգարանը
• Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտը
•  Հայաստանի Հանրապետության Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտը
•  Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը
•  Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտը
•  Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն, Հայաստանի պատմության թանգարանը
•  Խաչատուր Աբովյանի անվ. Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանը
•  «Մատենադարան», Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի գիտահետազոտական ինստիտուտը
• Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայությունը
• Պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոնը
• Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ֆակուլտետը։

«Մեծամոր» հնավայրի տարածքում իրականացված պեղումների արդյունքները ներկայացրել է պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսյանը։ Հնագիտական աշխատանքներն իրականացվել է «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի և Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի միջազգային արշավախումբը՝  (համաղեկավարներ՝ պ.գ.դ, պրոֆեսոր Ա. Փիլիպոսյան, պրոֆեսոր-դոկտոր Ք. Յակուբիակ)։

«Արցախի մշակութային ժառանգությանն ուղղված  քաղաքականության առաջնահերթ խնդիրներն արդի փուլում» զեկույցով հանդես է եկել պատմաբան, հնագետ Համլետ Պետրոսյանը։

Զեկույցում ներկայացվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից Արցախի ամբողջ երկայնքով ռազմական գործողությունների արդյունքում Արցախի ամբողջական բռնազավթումից հետո մշակութային ժառանգության պահպանության  հնարավոր  մեխանիզմներն ու հանրայնացման ուղիները։