• 18

Արգիշթի I-ի սեպագիր արձանագրությունը Շիրակի մարզում

Սպանդարյան գյուղի տարածքում պարբերաբար հայտնաբերվող տարաժամանակյա հնագիտական հուշարձանները վկայում են, որ այդ շրջանը արդեն մ.թ.ա. III հազ. բնակեցված է եղել, մ.թ.ա. II-I հազ.  ունեցել է կարևոր ռազմավարական դիրք ու տնտեսական նշանակություն, ուստի Վանի թագավորության տիրակալները պատահական չէ, որ մ.թ.ա. VIII դ. առաջին կեսին մի քանի արշավանքներ են կազմակերպել Շիրակի հարթավայրը (Էրիախի երկիրը) և մասնավորապես Կուլիաինին իրենց ռազմաքաղաքական գերիշխանության տակ առնելու համար:Արձանագրության սեպագիր տեքստը հաղորդում է.(Աստված) Խալդին արշավեց իր զենքով,հպատակեցրեց Կուլիաինի երկիրը,տարածեց Արգիշթիի առաջ:Առաջնորդեց (նրան) (Աստված) Խալդին:Արգիշթին ասում է.Նվաճեցի (ես) Դուրուբանի (քաղաքը)Կուլիաինի երկրի:Օգտագործված գրականությունԳրեկյան Ե․ Հ․, Արգիշթի I արքայի գահակալության տարիների վերաթվագրության հարցի շուրջ․ ՊԲՀ․ 2016, 3 (203)․ Երևան, էջ 190։Арутюнян Н. В., Биайнили-Урарту. Военно-политическая история и вопросы топонимики. Санкт-Петербург. 2006. с. 155.Арутюнян Н. В., Корпус урартских клинообразных надписей․ Ереван․ 2001․ с. 202-203

Սպանդարյան գյուղի տարածքում պարբերաբար հայտնաբերվող տարաժամանակյա հնագիտական հուշարձանները վկայում են, որ այդ շրջանը արդեն մ.թ.ա. III հազ. բնակեցված է եղել, մ.թ.ա. II-I հազ.  ունեցել է կարևոր ռազմավարական դիրք ու տնտեսական նշանակություն, ուստի Վանի թագավորության տիրակալները պատահական չէ, որ մ.թ.ա. VIII դ. առաջին կեսին մի քանի արշավանքներ են կազմակերպել Շիրակի հարթավայրը (Էրիախի երկիրը) և մասնավորապես Կուլիաինին իրենց ռազմաքաղաքական գերիշխանության տակ առնելու համար:

Արձանագրության սեպագիր տեքստը հաղորդում է.

(Աստված) Խալդին արշավեց իր զենքով,

հպատակեցրեց Կուլիաինի երկիրը,

տարածեց Արգիշթիի առաջ:

Առաջնորդեց (նրան) (Աստված) Խալդին:

Արգիշթին ասում է.

Նվաճեցի (ես) Դուրուբանի (քաղաքը)

Կուլիաինի երկրի:

Օգտագործված գրականություն

1. Գրեկյան Ե․ Հ․, Արգիշթի I արքայի գահակալության տարիների վերաթվագրության հարցի շուրջ․ ՊԲՀ․ 2016, 3 (203)․ Երևան, էջ 190։
2. Арутюнян Н. В., Биайнили-Урарту. Военно-политическая история и вопросы топонимики. Санкт-Петербург. 2006. с. 155.
3. Арутюнян Н. В., Корпус урартских клинообразных надписей․ Ереван․ 2001․ с. 202-203